Изучување на материјалната и социјална култура – проект за музејска едукација, културно наследство и ученичко творештво
Период на реализација: од 2007 година – во континуитет
Носител на музејските активности: НУ Завод за заштита на спомениците на културата и Музеј – Прилеп
Партнер: АГТИС – Асоцијација за граѓанска толеранција и соработка, Прилеп
Медиумски партнер: ОТВ, од 2020 година

За проектот
„Училиштата во музеите или музејот во училиштата“ е долгорочен едукативен проект што ги поврзува музејот и училиштата во изучувањето, документирањето и пренесувањето на културното наследство на новите генерации.
Од 2007 година, АГТИС учествува во соработката и развојот на активностите преку кои учениците се запознаваат со материјалната, социјалната и духовната култура, локалната историја, традицијата, обичаите, јазикот и секојдневниот живот на претходните генерации.
Преку истражувања, разговори, практични активности, драмски и видео-перформанси, музејските содржини се поврзуваат со образовниот процес. Учениците не се само публика, туку активни учесници во откривањето, толкувањето и претставувањето на културното наследство.

Улогата на АГТИС
АГТИС придонесува во подготовката и реализацијата на едукативните и документациските активности на проектот.
Работата на АГТИС опфаќа:
- подготовка на едукативни материјали, документи и тематски содржини;
- осмислување и обработка на теми поврзани со материјалната и социјалната култура;
- поддршка на наставниците и учесниците преку едукативни насоки и обуки;
- документирање на активностите и резултатите;
- соработка со музејските стручни лица, училиштата и наставниците;
- поддршка во подготовката и јавната презентација на ученичките перформанси;
- промоција на културното наследство преку медиумски и дигитални содржини.
Целта е музејското знаење да стане достапно и разбирливо за учениците, а локалната културна меморија да се зачува преку активно учество, учење и творештво.
Медиумска документација – соработка со ОТВ од 2020 година
Од 2020 година, ОТВ се вклучува во медиумската обработка и презентација на проектните содржини. Соработката опфаќа снимање на ученичките видео-перформанси, обработка и монтажа на материјалите, како и нивно објавување на интернет.
Видеата овозможуваат резултатите од работата на учениците, наставниците и музејот да стигнат до пошироката јавност и да останат достапни како дигитална документација на обработените теми.
Во објавен прилог од 2025 година се наведуваат повеќе од 100 ученички перформанси, над 500 ученици и 47 наставници вклучени во проектот.
Нематеријално културно наследство, обуки и едукативни материјали
Важен дел од работата е изучувањето и пренесувањето на нематеријалното културно наследство: усната традиција, старите зборови и изрази, обичаите, верувањата, празниците, традиционалните знаења и практиките од секојдневниот живот.
Преку едукативни материјали, обуки и практични активности, учениците и наставниците се поттикнуваат да го истражуваат наследството во сопствената средина и да ги препознаваат неговите вредности.
Повеќе информации и едукативни содржини се достапни на страницата на АГТИС:
Недопирливо културно наследство – НКН
Дел од Видео-прилози и документирани активности
Видео-прилози на ОТВ
- Најмалите учеа за традицијата
- Како една младешка љубов станува поинтересна со „подспуштање“
- Судир на генерации – какви бевме ние, а какви се тие?
- Презимиња – секој си бара прилепка спроти себе
- Утешна награда на ВПШ
- Филан чоек
- Манџиче со коковче
- Јас, ти и Музејот – 70 години културна меморија низ ученички перформанси
Постари прилози и архивски материјали
- Стара чаршија Прилеп – Анџија и Бостанџија
- Градски саат – Кривата кула во Прилеп
- Во храмот на јазикот
- Македонска кујна
- 11 Октомври и Меморијалниот музеј
Културното наследство како жива училница
Преку соработката меѓу Музеј – Прилеп, АГТИС, училиштата и ОТВ, културното наследство се истражува, документира, толкува и пренесува на новите генерации.
Проектот ја нагласува важноста на музејот како образовен простор и на училиштето како место каде што локалната историја, традицијата, јазикот и културната меморија можат активно да се изучуваат и да се зачувуваат.
Долгорочната соработка овозможува знаењата од минатото да се поврзат со современите образовни и медиумски пристапи, а ученичкото творештво да стане дел од пошироката документација и промоција на културното наследство.

